Кундемнан патырже
Шымытынат спорт дене таҥлалтыныт
У Торъял район Кугу Обалже ялыште Сидоркинмыт ешым шукынжо палат. Тиде ешыште шым эрге шочын-кушкын.
Таче нунын кокла гыч иктыж дене палдарена. Тиде – мер пашаеҥ, таза илыш-йӱла верч чон йӱлышӧ Николай Аркадьевич. Шым эрге кокла гыч эн кугужо.
Жапше годым салтак илышым тудо Забайкальеште эртен.
– Марий Эл гыч моткоч шукын лийынна. Эсогыл шке кундем гычак ик классыште тунемше ныл рвезе ик ротышто пырля службым эртенна. Мемнам чыла шотыштат чолга улмылан пагаленыт. «Те, марий-влак, кушеч тынар тале улыда, чыла моштеда?» – йодын командирна. «НВП урокышто капитан Валерий Алметьев чыланам сайын туныктен», – манынна.
Ме автоматым писын рончен погенна, техникым виктарыме шотыштат мастарлыкна лийын (тидланже школыштат, ДОСААФ-ыштат туныктеныт), спортыштат ойыртемалтынна, – эртышым шарналтен каласкала Николай Аркадьевич. – Кумда элнан тунам, совет жапыште, тӱрлӧ национальностян (казак, грузин, украин, узбек…) салтак-влак иза-шольо семын келшен иленна. Кок ий пеш вашке да пайдалын эртен. Салтак илыш ӱмырешлан поро шарнымашым коден.
Николай Сидоркин еш шке кундемыштыжак ила. Мер сомылым чолган шукта. Тыгодым молын семынак вольыкым ашнат. Шуко вере ушкал шагал, а нуно пелашыже Эльвира Валентиновна дене тӱкан шолдыра вольыкым, шорыкым ашнат. Кайыквусат уло, пакча-сакскамат ончен-куштат.
Суртоза оралтымат пеҥгыдын кучаш тырша. Мо лиймыжым шкеак ышта, олмыкта. Николай Аркадьевичын физкультур ден спортым вияҥдымаште надырже нимучашдыме.
– Шкеже спортсмен омыл, но организатор семын полышым пуашак тыршем. Шольым-влак спортлан моткоч шӱман улыт, футболла сайын модыт, районысо командын чапшым аралат.
Теве афган сарым эртыше Юрий шольымым шарныме лӱмеш кажне ийын, телым ече дене, кеҥежым куштылго атлетике дене таҥасымашым эртарена. Тений куржталмашым 19 октябрьлан палемдыме, – ойла Николай Сидоркин. – Юрий Марий педагогический институтын спортфакыштыже тунеммыж годым спецнабор дене Афганистаныш каен. Ик гана веле огыл бойышто лийын, контузитлалтын, нелын сусырген. Чолгалыкшым, лӱддымылыкшым аклен, «За Отвагу» медаль дене наградитленыт. Тудыжым уэш тунемаш тӱҥалмыж годым пединститутышто кучыктеныт. Юрий спортлан чот шӱман ыле: иймашыште, ече дене куржталмаште, куштылго атлетикыште ойыртемалтын. Ончыч Немда школышто физкультурым туныктен, тренер сомылымат шуктен. Варажым У Торъял милицийыште инспекторлан тыршен, милицийын капитанже марте кушкын. Ик жап прокуратурышто следователят лийын. Афган сарын кышаже садак поктен шуын, нелын черланмыж деч вара Москошто кок операцийым ыштеныт, ӱмыржӧ лу ийлан шуйнен. Мыйын шонымаште, тыште спорт дене пеҥгыде кылым кучымыжо, еш верч тыршымыже полшеныт.
Афганистан нерген пешыжак каласкалаш огеш йӧрате ыле, но медальым тыглай огыт пу манын ойлымеке, тыге мане: «Икана Иран велыш колонно дене кайымына годым засадыш логалынна. Взвод командир гранотомётеш пудешталтын, танкше йӱлаш тӱҥалын. Мый тудым шке танкышкем шӱдырен пуртенам, а йӱлышӧ бушлатшым, ӱмбачше кудашын, технике шеҥгек кудалтенам. Тыге лейтенантым утаренам, шкежат илыше кодынам, вет душман-влак, танкем йӱлаш тӱҥалмым ужын, лӱйкалымым чарненыт».
Шольымым шарныме лӱмеш эртаралтше таҥасымашыш кумылан-влакым пагален ӱжына, – манеш Николай Аркадьевич.
Елена Эшкинина
Фотм Н.Сидоркинын еш альбомжо гыч налме.
Шымытынат спорт дене таҥлалтыныт
У Торъял район Кугу Обалже ялыште Сидоркинмыт ешым шукынжо палат. Тиде ешыште шым эрге шочын-кушкын.
Таче нунын кокла гыч иктыж дене палдарена. Тиде – мер пашаеҥ, таза илыш-йӱла верч чон йӱлышӧ Николай Аркадьевич. Шым эрге кокла гыч эн кугужо.
Жапше годым салтак илышым тудо Забайкальеште эртен.
– Марий Эл гыч моткоч шукын лийынна. Эсогыл шке кундем гычак ик классыште тунемше ныл рвезе ик ротышто пырля службым эртенна. Мемнам чыла шотыштат чолга улмылан пагаленыт. «Те, марий-влак, кушеч тынар тале улыда, чыла моштеда?» – йодын командирна. «НВП урокышто капитан Валерий Алметьев чыланам сайын туныктен», – манынна.
Ме автоматым писын рончен погенна, техникым виктарыме шотыштат мастарлыкна лийын (тидланже школыштат, ДОСААФ-ыштат туныктеныт), спортыштат ойыртемалтынна, – эртышым шарналтен каласкала Николай Аркадьевич. – Кумда элнан тунам, совет жапыште, тӱрлӧ национальностян (казак, грузин, украин, узбек…) салтак-влак иза-шольо семын келшен иленна. Кок ий пеш вашке да пайдалын эртен. Салтак илыш ӱмырешлан поро шарнымашым коден.
Николай Сидоркин еш шке кундемыштыжак ила. Мер сомылым чолган шукта. Тыгодым молын семынак вольыкым ашнат. Шуко вере ушкал шагал, а нуно пелашыже Эльвира Валентиновна дене тӱкан шолдыра вольыкым, шорыкым ашнат. Кайыквусат уло, пакча-сакскамат ончен-куштат.
Суртоза оралтымат пеҥгыдын кучаш тырша. Мо лиймыжым шкеак ышта, олмыкта. Николай Аркадьевичын физкультур ден спортым вияҥдымаште надырже нимучашдыме.
– Шкеже спортсмен омыл, но организатор семын полышым пуашак тыршем. Шольым-влак спортлан моткоч шӱман улыт, футболла сайын модыт, районысо командын чапшым аралат.
Теве афган сарым эртыше Юрий шольымым шарныме лӱмеш кажне ийын, телым ече дене, кеҥежым куштылго атлетике дене таҥасымашым эртарена. Тений куржталмашым 19 октябрьлан палемдыме, – ойла Николай Сидоркин. – Юрий Марий педагогический институтын спортфакыштыже тунеммыж годым спецнабор дене Афганистаныш каен. Ик гана веле огыл бойышто лийын, контузитлалтын, нелын сусырген. Чолгалыкшым, лӱддымылыкшым аклен, «За Отвагу» медаль дене наградитленыт. Тудыжым уэш тунемаш тӱҥалмыж годым пединститутышто кучыктеныт. Юрий спортлан чот шӱман ыле: иймашыште, ече дене куржталмаште, куштылго атлетикыште ойыртемалтын. Ончыч Немда школышто физкультурым туныктен, тренер сомылымат шуктен. Варажым У Торъял милицийыште инспекторлан тыршен, милицийын капитанже марте кушкын. Ик жап прокуратурышто следователят лийын. Афган сарын кышаже садак поктен шуын, нелын черланмыж деч вара Москошто кок операцийым ыштеныт, ӱмыржӧ лу ийлан шуйнен. Мыйын шонымаште, тыште спорт дене пеҥгыде кылым кучымыжо, еш верч тыршымыже полшеныт.
Афганистан нерген пешыжак каласкалаш огеш йӧрате ыле, но медальым тыглай огыт пу манын ойлымеке, тыге мане: «Икана Иран велыш колонно дене кайымына годым засадыш логалынна. Взвод командир гранотомётеш пудешталтын, танкше йӱлаш тӱҥалын. Мый тудым шке танкышкем шӱдырен пуртенам, а йӱлышӧ бушлатшым, ӱмбачше кудашын, технике шеҥгек кудалтенам. Тыге лейтенантым утаренам, шкежат илыше кодынам, вет душман-влак, танкем йӱлаш тӱҥалмым ужын, лӱйкалымым чарненыт».
Шольымым шарныме лӱмеш эртаралтше таҥасымашыш кумылан-влакым пагален ӱжына, – манеш Николай Аркадьевич.
Елена Эшкинина
Фотм Н.Сидоркинын еш альбомжо гыч налме.
3725